Μαυροκορδάτος και Τρικούπης, Βενιζέλος και Καραμανλής: Οι αρχιτέκτονες του πολιτεύματος

ΧΑΡΙΛΑΟΣ ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ 129 19ου προς τον 20 αι να, η χ ρα μας βρ θηκε στην πρωτο­ πορία των δημοκρατι ν –εστεμμ νων και μη – της Ευρ πης. Γιατί, μαζί με τη Γαλλία, ταν η μ νη χ ρα στην οποία ίσχυαν ταυτ χρονα κοινοβουλευτισμ ς και καθολικ ψηφοφορία Η εισαγωγ , λοιπ ν, του κοινοβουλευτισμο –και μ λιστα υπό τη βρετανικ πλειοψηφικ εκδοχ του (κοινοβουλευτισμ ς τ που Ου στμινστερ, Westminster parliamentarism)– ταν η μεγ λη συμβολ του Χαρίλαου Τρικο πη. Θα πρ πει π ντως να υπογραμμισθεί τι η πορεία αυτή δεν ταν σο αν φελη συν θως δ χεται η κρατο σα ιστοριο­ γραφία Ήδη στα χρ νια του Τρικο πη, αλλ , κυρίως, αμ σως μετ , επί των ημερ ν των επιγ νων του, με κεντρικ πρ ­ σωπο τον δι δοχο –και μετ πειτα βασιλι – Κωνσταντίνο, καταβλ θηκε συστηματικ προσπ θεια να μεταφυτευθεί στην Ελλ δα το «πολίτευμα τουΜπίσμαρκ», δηλαδ ο ατελ ς κοινοβουλευτισμ ς του γερμανικο Β΄ Ρ ιχ, στον οποίο τον τελικ λ γο στην εξωτερικ πολιτικ , την μυνα και την ασφ λεια είχε ο αρχηγ ς του κρ τους –δηλαδ ο αυτοκρ ­ τορας/βασιλι ς–, το στρατιωτικ επιτελείο του και ο καγκε­ λ ριος, τον οποίο ο ίδιος δι ριζε, σε β ρος της εθνικ ς αντιπροσωπείας, προς την οποία για τα ανωτ ρω θ ματα δεν λογοδοτο σαν Και μπορεί μεν η απ πειρα αυτ τελικ να απ τυχε –μεταξύ ά λλων, και χ ρη στην κοινοβουλευτική πρακτικ που είχε εγκαινι σει ο Τρικο πης–, πλην μως δημιο ργησε προσδοκίες που ευν ησαν μια «μοναρχικ » ερμηνεία του Συντ γματος. Έ τσι, η σ γκρουση Στ μματος και πρωθυπουργο , που προκ λεσε το 1915 τον καταστρο­ φικ Εθνικ Διχασμ , δεν ρθε τυχαία