Αιχμές - Τεύχος #6

ΑΙΧΜΕΣ | 5 Ηγυναίκαπουπέθανε δύοφορές τουΜάνου Ελευθερίου, 2006 Γράφει οΆρης Δημοκίδης Το επίτευγμα του Μάνου Ελευθερίου με αυτό το μυθιστόρημα είναι μοναδικό: Κατάφερε να ζωντανέψει μια ολόκληρη ‒εξαιρετικά αμφι- λεγόμενη‒ περίοδο, όμως ταυτόχρονα κατά- φερε να ζωντανέψει και την αδικοχαμένηηθο- ποιό Ελένη Παπαδάκη που δολοφονήθηκε από τους αριστερούς στις αρχές του Εμφυ­ λίου. Ο Ελευθερίου μπλέκει ιστορικά ντοκου- μέντα και διαφωτιστικά τεκμήρια των Δεκεμ- βριανών με τη μυθοπλασία, δίνοντας στην Παπαδάκη μια δεύτερη ευκαιρία να ζήσει και να αφηγηθεί τη ζωή της. Το βιβλίο κυκλοφόρησε στα μέσα της δε­ καετίας του 2000 κι ήταν ένα πραγματικά γεν- ναίο εκδοτικό γεγονός. Συζητήθηκε πολύ: Κά- ποιοι θύμωσαν με τις αλήθειες του, οι περισ- σότεροι όμως απολαύσαμε τη μαεστρία του Ελευθερίου και συγκινηθήκαμε γνήσια. Θυμά- μαι μάλιστα να έχω ακούσει και τον ίδιο να το διαβάζει, και ήταν φανταστικός. Και τελικά, όπως είχε γράψει ο Κωστής Πα- παγιώργης: «Οσάκις οι ποιητές στρέφονται στην πεζογραφία, οι γραμματολόγοι ανησυ- χούν, αλλά η φλέβα, αν υπάρχει, βάζει τα πράγματα στη θέση τους. [...] Όλοι οι ποιητές χρωστάνε στην πεζογραφία. Μάλιστα όταν αποφασίζουν να ξεπληρώσουν στα χρόνια της ωριμότητας, το αποτέλεσμα συνήθως υπερβαίνει τα αναμενόμενα». Μηνπεις λέξη: Βίακαι προδοσία στηΒόρεια Ιρλανδία –Ηκρυφή ιστορία του IRA του Patrick RaddenKeefe Μετάφραση: Κωστής Πανσέληνος, 2021 Γράφει οΘοδωρής Γεωργακόπουλος ΤονΔεκέμβριο του 1972μιασυμμορίαμασκοφό- ρων εισέβαλαν στο σπίτι της 38χρονης χήρας και μάνας 10 παιδιών Τζιν Μακόνβιλ στο Μπέλ- φαστ και την απήγαγαν. Αυτή η ιστορία αποτε- λεί την αφετηρία για το συγκλονιστικό Μην πεις λέξη του Αμερικανού δημοσιογράφου Patrick Radden Keefe. Στο βιβλίο ο Keefe αφηγείται ολό- κληρη την ιστορία των Tαραχών, από το ιστορικό πλαίσιο της επεισοδιακής συνύπαρξης προτε- σταντών και καθολικών στη Βόρεια Ιρλανδία και τον αιματηρό εμφύλιο, μέχρι την επίτευξη της ειρήνης το 1998, αλλά και τα μεθεόρτιά της. Ονό- ματα που μπορεί να έχετε ακουστά πρωταγωνι- στούν: οι διαβόητες αδερφές Πράις, ο Μπρένταν Χιουζ, ο Μπόμπι Σαντς, ο Τζέρι Άνταμς, η Μάρ- γκαρετ Θάτσερ, ο Ίαν Πέισλι, ο ηθοποιός Στίβεν Ρέι και ο νομπελίστας ποιητής Σέιμους Χίνι. Όλες και όλοι εντάσσονται σε μια πλοκή πυκνή, μαε- στρικά γραμμένη. Διαβάζοντας, ο αναγνώστης ή η αναγνώ- στρια υφίσταται μια ομοβροντία, μια διαρκή επίθεση από τις ανατροπές, τις εκπλήξεις, τη σοκαριστική βία, την ανείπωτη φρίκη και τον πόνο τόσο των θυμάτων, αλλά και κάποιων από τους θύτες. Στο τέλος, συναισθηματικά εξουθενωμένοι, έχουμε μάθει όσα χρειάζεται να ξέρουμε για ένα σημαντικό κεφάλαιο της πρόσφατης ευρωπαϊκής ιστορίας κι έχουμε λάβει και πλούσια –έμμε- σα και άμεσα– μαθήματα για την ανθρώπινη φύση. Ο Ελευθερίου μπλέκει ιστορικά ντοκουμέντα και διαφωτιστικά τεκμήρια των Δεκεμβριανών με τη μυθοπλασία, δίνοντας στην Παπαδάκη μια δεύτερη ευκαιρία να ζήσει και να αφηγηθεί τη ζωή της. Τοβαμμένοπουλί του Γιέρζι Κοζίνσκι Μετάφραση: ΤρισεύγενηΠαπαϊωάννου, 2017 Γράφει ο Ευγένιος Τριβιζάς Στο Βαμμένο πουλί , το μυθιστόρημα του Γιέρζι Κοζίνσκι, ένας κυνηγός διασκεδάζει με έναν διεστραμμένο τρόπο: αιχμαλωτίζει ένα πουλί από κάποιο σμήνος και του βάφει τα φτερά με ζωηρά χρώματα. Μετά το αφήνει ελεύθερο. Όταν το πουλί φτερουγίζει για να ενταχθεί πάλι στο σμή- νος του, οι σύντροφοί του δεν το δέχονται, του επιτίθενται και το ξεσκίζουν με τα ράμφη τους, ώσπου αιμόφυρτο το άτυχο πλάσμα πέφτει στο έδαφος νεκρό. Είναι εμφανής ο συμβολισμός του συγγραφέα, ο οποίος είχε και ο ίδιος υπο- στεί τα πάνδεινα στην παιδική του ηλικία λόγω της διαφο- ρετικότητάς του. Παρόμοια μεταχείριση υφίστανται πολλές φορές και στη χώρα μας τα «πολύχρωμα πουλιά» των σχολείων από σμήνη συμμαθητών που δεν ανέχονται τη διαφορετικότη- τά τους. Το θέμα του εκφοβισμού και της σχολικής βίας σε βάρος παιδιών που διαφέρουν από τα άλλα λόγω της εμ- φάνισης, της καταγωγής, του τρόπου ομιλίας ή άλλων χα- ρακτηριστικών τους είναι ένα σοβαρό κοινωνικό πρόβλη- μα, τις διαστάσεις και τις επιπτώσεις του οποίου αδυνα- τούμε να καταλάβουμε. Έρευνες για τα γενεσιουργά αίτια Παρόμοια μεταχείριση υφίστανται πολλές φορές και στη χώρα μας τα «πολύχρωμα πουλιά» των σχολείων από σμήνη συμμαθητών που δεν ανέχονται τη διαφορετικότητά τους. ΟKeefe αφηγείται ολόκληρη την ιστορία των Tαραχών, από το ιστορικό πλαίσιο της επεισοδιακής συνύπαρξης προτεσταντών και καθολικών στηΒόρεια Ιρλανδία και τον αιματηρό εμφύλιο, μέχρι την επίτευξη της ειρήνης το 1998. μαζικών δολοφονιών σε εκπαιδευτικά ιδρύματα καταλή- γουν στο συμπέρασμα ότι σε πολλές από αυτές τις τρα- γωδίες οι δράστες ήταν παιδιά και έφηβοι οι οποίοι είχαν κατά το παρελθόν υποστεί αβάσταχτους εξευτελισμούς, ταπεινώσεις και επιθέσεις από συμμαθητές τους. Το μακροπρόθεσμο κοινωνικό κόστος του σχολικού εκ- φοβισμού είναι ανυπολόγιστο. Αν δεν αντιμετωπιστεί από νωρίς με τα κατάλληλα αναγνώσματα, με αποτελε- σματικές πολιτικές και νομικές ρυθμίσεις και, το κυριότε- ρο, αν οκαθένας μας δεν συνειδητοποιήσει τησοβαρότη- τα του προβλήματος, φοβάμαι ότι τα χειρότερα μας πε- ριμένουν. Όσο κι αν προστατεύει τη χώραμας η δυσκολία εξεύρεσης θανατηφόρων όπλων, ίσως δεν αργήσει η στιγμή που κάποιο ταπεινωμένο, εξευτελισμένο και απελπισμένο θύμα σχολικού εκφοβισμού θα εισβάλει, όπως συνέβη πολλές φορές στις Ηνωμένες Πολιτείες, σε κάποιο εκπαιδευτικό ίδρυμα και προτού αυτοκτονήσει θα αρχίσει να πυροβολεί ή να μαχαιρώνει. Και τότε όποιον πάρει ο Χάρος... Διαβάστε ολόκληρο το κείμενο στο blog τουmetaixmio.gr .