Αιχμές - Τεύχος #6

Σ τις πρώτες δεκαετίες του 21ου αιώνα, η Ευρώπη μοιάζει να έχει χάσει τον δυναμισμό και τον προσανατολισμό της, ενώ η Ιστορία, όπως βλέπουμε τελευταία, της χτυπά ξανά την πόρτα. Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, με όλη την ανθρωπιστική καταστροφή που έχει προκαλέσει, φαίνεται ότι έκανε στην Ευρώπη ένα μονα­ δικό δώρο: Για πρώτη φορά τη βλέπουμε τόσο συσπειρωμένη, πιο αποφα­ σισμένη από άλλοτε να διαφυλάξει τον χώρο της και τις αξίες της. Ηαπειλή ενός εξωτερικού εχθρού πουφαίνεται να έχει «απασφαλίσει», με τον φόβο τόσο της ενεργειακής κρίσης όσο κι ενός γενικευμένου πολέμου σε ευρω­ παϊκό έδαφος, υπήρξε μια τεκτονική αλλαγή που έχει τρελάνει τις πυξίδες του κόσμου μας. Ένας νέος ψυχρός πόλεμος στήνεται μέρα τη μέρα μπροστά στα μάτια μας, μόνο που τώρα η Ευρώπη δεν είναι τα ερείπια ενός καταστροφικού παγκόσμιουπολέμου, αλλάημεγαλύτερηαγοράτουπλανήτηκαι μιαπολι­ τική δύναμη που σιγά σιγά φαίνεται να ανακαλύπτει την ισχύ της και τον ιστορικό της ρόλο. Αν λοιπόν θέλουμε να διαβάσουμε, εδώ και τώρα, ένα πανόραμα της ευρωπαϊκής ιστορίας και πραγματικότητας των τελευταίων τριάντα χρό­ νων, και να διαμορφώσουμε μια σύνθετη αντίληψη για το πώς φτάσαμεως εδώ, μέσα από τις μαρτυρίες και τις απόψεις εκατοντάδων ανθρώπων, το βιβλίοαυτόείναι ό,τι ακριβώς χρειαζόμαστε. * Συγγραφέας, Διευθυντής της BOOK PRESS Ο ιStevenLevitskyκαιDanielZiblatt,πολιτικοίεπιστήμονεςκαικαθηγη­ τές στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, έχοντας μελετήσει πάνω από είκοσι χρόνια την κατάλυση των δημοκρατιών σε Ευρώπη και Λατι­ νικήΑμερική,έγραψαντοβιβλίομετίτλο Πώςπεθαίνουνοιδημοκρα­ τίες . Στο πολύκροτο βιβλίο τους, το οποίο προκάλεσε αίσθηση διεθνώς πυροδοτώντας συζητήσεις και προκαλώντας πολλά δημοσιεύματα τόσο στον διεθνή όσο και στον ελληνικό Τύπο, οι Levitsky και Ziblatt, αντλώ­ ντας από δεκαετίες έρευνας και μια ευρεία γκάμα ιστορικών και παγκόσμιων παραδειγμάτων από την Ευρώπη του 1930 έως τη σύγχρονη Ουγγαρία, την Τουρκία, τηΒενεζουέλα, καθώς και τον ΑμερικανικόΝότο, επιχειρούν να εξη­ γήσουν την ασθένεια που πλήττει τη δημοκρατία, αλλά και τι πρέπει να κάνουμεγιανααποφύγουμετοναργόθάνατότης. Ηδιάβρωσητηςδημοκρα­ τίας συντελείται ανεπαίσθητα και η κατάλυσή της επέρχεται με τη σταδιακή ολίσθησηπροςτοναπολυταρχισμό,ηοποίαξεκινάειαπότηνεκλογικήκάλπη. Οι σύγχρονες δημοκρατίες είναι πιθανόν σήμερα να σβήσουν στα χέρια ανθρώπωνπουκατ� αρχάς κέρδισαν την εξουσίαμε εκλογές. * Ιστορικός, Διευθυντής τουΜουσείου της Πόλεως των Αθηνών ΣΥΓΓΡΑΦΕΊΣ ΚΑΙ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΊ ΕΠΙΛΈΓΟΥΝ ΤΑ ΑΓΑΠΗΜΈΝΑ ΤΟΥΣ ΒΙΒΛΊΑ ΙΣΤΟΡΊΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΠΌ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΉ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΉ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΊΑ. Από τον ελληνικό Εμφύλιομέχρι τα τραγικά γεγονότα της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο και από τον θάνατο των δημοκρατιών μέχρι τηματαίωση της κοινής ευρωπαϊκής ταυτότητας, η Ιστορίασυνιστά έναπεδίο όπου οι γεωγραφικές και χρονικές αποστάσεις αποδεικνύονται πολύ μικρότερες απ’ ό,τι μπορούμε ναφανταστούμε. GeertMak Μεγάλεςπροσδοκίες: Τοόνειροτης Ευρώπης 1999-2021 Μετάφραση: ΙνώβανΝτάικ-Μπαλτά, 2022 Του ΚώσταΒ. Κατσουλάρη* StevenLevitsky και Daniel Ziblatt Πώςπεθαίνουνοι δημοκρατίες Μετάφραση: ΑνδρέαςΠαππάς, 2018 Του ΣτέφανουΚαβαλλιεράκη* ΑΙΧΜΕΣ | 35