Αιχμές - Τεύχος #6

ΤΗΣ ΜΑΡΊΑΣ ΜΑΝΤΉ* Τ ον τελευταίο καιρό φιγουράρει στα περιοδικά μια νέα κατηγορία βιβλίων, τα βιβλία του #BookTok, αυτά δηλαδή που απολαμβάνουν δημοφιλία στην ομώνυμη πλατφόρμα. Η υψηλή κατάταξη ενός τίτ­ λου αναγράφεται ως τιμητική διάκριση στο πίσω μέρος του, όπως επίσης και η πιθανή κινηματογραφική μεταφορά του. Η διαμεσικό­ τητα, η επαφή ανάμεσα στο κείμενο και την εικόνα εν προκειμένω, έχει πλέον εδραιωθεί με σχέση αλληλεπίδρασης, σχεδόν αλληλεξάρτησης – ειδικά στη λογοτεχνία Young Adult. Ποια είναι όμως η επίδραση των παρα­ πάνωστο νέο αναγνωστικό τοπίο και τι αναγνώστες διαμορφώνει; Για αρχή, ας προτάξουμε τη σημαντικότατη παραδοχή ότι οι έφηβοι σήμεραδιαβάζουν περισσότεροαπό ό,τι λίγα χρόνιαπριν από την επέλαση τωνπλατφορμών. Τοπεριεχόμενοτουβιβλίουπέρασεστηνοθόνη, ηδιαμε­ σική αφήγηση έκανε τις ιστορίες προσβάσιμες σε ένα ευρύτερο κοινό, οι χρήστες του #ΒοοkTok έγιναν κοινωνοί περιεχομένου που αφορά μαζικά τους συνομηλίκους τους – άρα και τους ίδιους. Το βιβλίο έγινε της μόδας, οι influencersπροτείνουνβιβλίακαι εκτοξεύουντιςπωλήσειςτους, τοYAκοινό διαβάζει ιστορίες κι έπειτα συζητάει γι’ αυτές σε διαδικτυακούς τόπους. Οι μεγάλοι εκδοτικοί τρίβουν τα χέρια τους από ικανοποίηση, η βιομηχανία της εικόνας επίσης, το ίδιο και οι γονείς…Όλοι ευχαριστημένοι. Είναι άραγε τόσορόδινηαυτήη εξέλιξη; Όχι απαραίτητα. Πρώτααπ’ όλα, οι πλατφόρμες ανταμείβουν το ήδη δημοφιλές περιεχόμενο: τα μπεστ σέλερ είναι αυτά που γίνονται ταινίες, τα βιβλία ήδη δημοφιλών συγγρα­ φέων εκείναπου γνωρίζουν επιτυχία. Έτσι περιορίζεται σημαντικά το βήμα στους νέους δημιουργούς. Το δημοφιλές περιεχόμενο χάνει σε ποικιλομορ­ φία και ακολουθεί έτοιμες φόρμες, που ήδη έχουν διαγράψει επιτυχημένη πορεία.Ομοιομορφίααρχίζει ναδημιουργείταιωςπροςτοπεριεχόμενοτων ιστοριών, ενώ παράλληλα θολώνουν τα αξιολογικά κριτήρια. Ένα βιβλίο δημοφιλές είναι αυτομάτως και καλό; Όχι, εάν ανακυκλώνει αντί να επικε­ ντρώνεται στο καινούργιο. Όταν οι σχολές δημιουργικής γραφής γεμίζουν την αγορά με how-to-guides και παράγουν τίτλους προσαρμοσμένους στη ζώνηάνεσηςτουYAκοινού, αναρωτιέται κανείςπόσοπολλέςείναι εντέλει οι φαινομενικάαναρίθμητες αναγνωστικές επιλογές του. Ήανπρέπει ναανα­ ζητηθούν και αλλού, εντός και εκτός πλατφορμών. Η αγορά για άλλη μια φορά φαίνεται να υπακούει σε κανόνες και κανείς δεν μπορεί να πει εάν το νέο αναγνωστικό τοπίο είναι καλό ή κακό. Όπως πάντα,έτσικιεδώκάτικερδίζειςκαικάτιχάνεις.Αυτήάλλωστεείναιηεποχή μας και μέσα σε αυτή γεννήθηκε ο αναγνώστης που σκέφτεται και αφηγεί­ ταιμελόγοκαιεικόνεςεξίσου.Καιμπορείολόγοςναχάνειενίοτετηνπρωτο­ καθεδρίατου,ευτυχώςόμωςοιιστορίεςδενχάνουνποτέτημαγείατους.Και πάνταβρίσκουν τον τρόπο να συναντήσουν τους αναγνώστες τους. * Μεταφράστρια ΕΦΗΒΙΚΉ ΛΟΓΟΤΕΧΝΊΑ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΉ ΤΗΣ ΕΙΚΌΝΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ SOCIAL MEDIA Στονκαιρότου#BookTokήThe times theyarea-changin’ ΜΙΑ ΝΈΑ ΓΕΝΙΆ ΑΝΑΓΝΩΣΤΏΝ 32 | ΕΦΗΒΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΙ SOCIAL MEDIA