Αιχμές - Τεύχος #4

Ε ίχε πολλά επεισόδια η διαδρομή αυτής της έρευνας. Μίλησα με πολλούς αν- θρώπους, κάποιους δεν ήταν και τόσο ευχάριστο να τους γνωρίσω, όμως ήταν απαραίτητο. Θέλω να μιλήσωγια τα συ- μπεράσματαπου έχωβγάλει απ’ αυτό το βιβλίο, γιατί θεωρώ πως όποιος κοιτάει στον πίσω κα- θρέφτη της Ιστορίας και μόνο θα πέσει πάνω σε τοίχο. Κι είναι πολύ χρήσιμα συμπεράσματα για το πού είμαστε σήμερα, πού πάμε σαν τόπος, πού πάμε σαν έθνος, πού πάμε σαν ελληνισμός. Κάτι που είναι απολύτως σαφές είναι ότι τα με- γαλύτερα λάθη, οι μεγάλες καταστροφές, έρχο- νταιπάντοτετηνώρατωνμεγάλωνδιχασμών.Στη νεότερη ιστορία μας έχουμε πληρώσει ακριβά τα ρήγματα και τους βυζαντινισμούς μεταξύ Αθήνας και Λευκωσίας. Είναι μια παγίδα στην οποία δεν πρέπειναξαναπέσουμε,χρειάζονταικαθαρέςκου- βέντες, κοινή γραμμή, αλλά βάσει έντιμων εξηγή- σεων, με τη βεβαιότητα ότι κανείς δεν ρυμουλκεί κανέναν, είμαστε όλοι μαζί στο ίδιο καράβι. Το δεύτερο είναι η ανάγκη να διαβάζουμε κα­ λά τους συμμάχους μας, τους αντιπάλους μας, τους μεγάλους παίκτες. Να μην παρασυρόμαστε από ενθουσιασμούς, από εφήμερες χίμαιρες για μαγικές λύσεις που δεν υπάρχουν. Βλέπουμε στο ΑΛΈΞΗΣ ΠΑΠΑΧΕΛΆΣ ΕΝΑ ΣΚΟΤΕΙΝΟ ΔΩΜΑΤΙΟ 1967-1974 [ΑΠΌ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΊΑΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΊΟΥ ΣΤΟ PUBLIC ΣΥΝΤΆΓΜΑΤΟΣ] βιβλίο τι παθαίνει όποιος διαβάζει λάθος τη σκα- κιέρα. Αλλά και πού οδηγεί ο τυφλός ακραίος πατριωτισμός, ειδικά σε μια χώρα που της αρέ- σει να μοιράζεται σε προδότες και πατριώτες, που παθιάζονται πρόωρα και άσκοπα για στό- χους που απαιτούν υπομονή και καθαρό μυαλό. Τέλος, είναι η σημασία των μηχανισμών, των θεσμών, ειδικά την ώρα των μεγάλων κρίσεων. Τίποτα δεν μπορεί να αφήνεται στην τύχη, να αποφασίζεται από περιστασιακούς συνομιλη- τές σε σκοτεινά δωμάτια. Οι σοβαρές χώρες δεν λειτουργούν έτσι ή, τουλάχιστον, δεν πρέπει να λειτουργούν έτσι. Σε πιάνει η ψυχή σου όταν διαβάζεις και, ακόμα περισσότερο, όταν ακούς το Πολεμικό Συμβούλιο της 20ής Ιουλίου 1974. Γιατί καταλαβαίνεις ότι μικροί άνθρωποι έπαιρ- ναν κρίσιμες αποφάσεις χωρίς να υπάρχει πίσω τους τίποτα απολύτως. Ζωτική είναι όμως και η διαφάνεια. Μπορεί κανείς να διαφωνεί με την αμερικάνικη πολιτική. Δεν μπορεί όμως παρά να σεβαστεί το γεγονός ότι η Αμερική διατηρεί αρχεία για κρίσιμες περιόδους και πως πολλά από αυτά είναι ανοικτά ύστερα από ένα διάστη- μα για τον ειδικό αλλά και τον πολίτη που θέλει να μάθει. Είμαστε πολύ πίσω σαν κράτος, και στην τήρηση αρχείων και στη διαφάνεια. Αυτό το βιβλίο άρχισε να γράφεται, μεταφο- ρικάμιλώντας, πριν από 47 χρόνια…Όταν ένιω- θα ότι κάτι σημαντικό συμβαίνει γύρω μου, αλλά δεν καταλάβαινα τι. Η περιέργεια με οδή- γησε στη δημοσιογραφία. Η ανάγκη να πάω πιο βαθιά στην Ιστορία. Ο δημοσιογράφος βιάζεται να γράψει την Ιστορία πριν στεγνώσει αρκετά, είναι ο ιστορικός που βιάζεται. Λατρεύωαυτήτηδουλειάγιατιςλίγεςαλλάπο- λύτιμες στιγμές που νιώθεις ότι ξεκλειδώνεις κά- ποιον που δεν θέλει να μιλήσει, που βρίσκεις τη μία φωτογραφία, το ένα έγγραφο ή τη μία κασέ- ταπουαλλάζουνπολλάστηνανάγνωσητης Ιστο- ρίας. Τη στιγμή που ο άλλος διστάζει κι εσύ περι- μένεις και μαθαίνεις γιατί δίσταζε. Αυτή η χαρά, η ικανοποίηση, είναι δύσκολο να περιγραφεί. Με έχει οδηγήσει σε μονοπάτια δύσβατα κι έχει κόστος το ταξίδι. Δεν το μετανιώνω όμως ούτε μια στιγμή. Σε ποια άλλη δουλειά μπορείς να μιλήσεις με τρομοκράτες, μητροπολίτες, πράκτορες, βετεράνους πολιτικούς, ανθρώπους που χειρίστηκαν απίθανες καταστάσεις; Με θυ- μώνει κατά καιρούς η θεόπεμπτη και, ακόμα πε- ρισσότερο, η κακοπροαίρετη βλακεία: «Μα γιατί ψάχνει τώρα αυτή την υπόθεση;». Μα γιατί τώρα αποφάσισε να μιλήσει ο πρωταγωνιστής της 4 |