Σύντομη ιστορία της Σοβιετικής Ένωσης

ΕΙΣΑΓΩΓΗ 21 Και μετά, σε ένα από τα θεαματικά απρόβλεπτα «ατυχήματα» της σύγχρονης ιστορίας, εκείνος που κατέρρευσε ήταν ο σοβιετι­ κός «σοσιαλισμός», δίνοντας τη θέση του στον «ανεξέλεγκτο κα­ πιταλισμό» της δεκαετίας του 1990. Μια ομάδα από δεκαπέντε νέα διάδοχα κράτη, μεταξύ αυτών και η Ρωσική Ομοσπονδία, αναδύθηκαν σαστισμένα στο φως της ελευθερίας – και όλοι οι κάτοικοί τους, συμπεριλαμβανομένων των Ρώσων, διαμαρτύρο­ νταν έντονα ότι στην προηγούμενη περίοδο της Σοβιετικής Ένω­ σης είχαν πέσει θύματα εκμετάλλευσης. Τι ήταν ο σοσιαλισμός, και Τι ακολουθεί; ήταν ο ταιριαστός τίτλος του σχολίου της Αμερι­ κανής ανθρωπολόγου Katherine Verdery γι’ αυτή τη μετασοβιε­ τική στιγμή, που επισήμαινε το γεγονός ότι στο πρώην σοβιετικό μπλοκ δεν είχε γίνει άδηλο μόνο το μέλλον αλλά και το παρελ­ θόν. «Τι ακολουθεί;»: ένα ερώτημα στο οποίο κανένας συνετός ιστορικός δεν προσπαθεί να απαντήσει. Όσο για το ερώτημα «Τι ήταν ο σοσιαλισμός;», αυτό μπορούν να το εξετάσουν πολιτικοί φιλόσοφοι σε σχέση με συγκεκριμένα κανονιστικά κείμενα, όμως εγώ εδώ θα ακολουθήσω μια διαφορετική οπτική – εκείνη του ιστορικού ανθρωπολόγου. Ανεξάρτητα από το τι μπορεί να σημαίνει ο σοσιαλισμός θεωρητικά , εκείνο που αναδύθηκε στην πράξη στη Σοβιετική Ένωση τη δεκαετία του 1980 ήταν ένα σύ­ στημα που κέρδισε την άκομψη ονομασία «υπαρκτός σοσιαλι­ σμός». Και αυτή είναι η ιστορία του, από τη γέννηση μέχρι τον θάνατό του.