Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία Α΄ Λυκείου

KΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ NΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ | A΄ ΛΥΚΕΙΟΥ 343 Κριτήριο αξιολόγησης 1 ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ 1: Αν αγαπούμε τη γλώσσα θα πρέπει να φροντίσουμε να υπάρχουν ομιλητές της ελληνικής που θα συνεχίσουν να τη χρησιμοποιούν Άρθρο που βασίζεται σε συνέντευξη που έδωσε η Ομότιμη Καθηγήτρια Γλωσσολογίας του ΑΠΘ στη Μαρία Νικολάου (ertnews.gr , 1 Νοεμβρίου 2019) με αφορμή την αναγόρευσή της στην Κομοτηνή ως Επίτιμης καθηγήτριας της Σχολής Κλασικών και Ανθρωπιστικών Σπουδών (συντομευμένο και ελαφρά διασκευασμένο). [1] Από μικρή, όπως λέει η Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη, τη γοήτευε αυτό που έχει τάξη, με την έννοια των κανόνων. «Δηλαδή», όπως εξηγεί, «τα πράγματα δεν βρίσκονται εκεί τυχαία, αλλά συνδέ- ονται με κανόνες τους οποίους θα έπρεπε να ανακαλύψει ο ερευνητής, και χαίρομαι γιατί μου δόθηκε η ευκαιρία στη ζωή μου να εργαστώ πάνω σ΄ αυτό που πάντα ήθελα, να εξερευνήσω τον σκοτεινό χώρο, τον μη ορατό χώρο του γλωσσικού συστήματος και επομένως με γοήτευε το να βρεθούν κάποια πράγματα από αυτόν τον αόρατο κόσμο και από το σύστημα που διέπει κάθε γλώσσα και κυρίως τη γλώσσα μας. Επειδή αυτό το σύστημα είναι τεράστιο, εστίασα την προσοχή μου σε ένα μέρος αυτού του συστήματος και η έρευνά μου απλώνεται σε εκείνο το σημείο που αφορά στην κατασκευή των λέξεων». [2] Σύμφωνα με την κα Συμεωνίδη, η γλώσσα μας, όπως όλες οι γλώσσες, έχει κανόνες. «Σε μας τους ερευνητές εναπόκειται να τους ανακαλύψουμε. Είναι πολύπλοκοι κανόνες. Οι γραμματικές και τα λεξικά τούς περιγράφουν με έναν τρόπο απλό, ίσως, απλοϊκό, εν μέρει χονδροειδή, επειδή δεν έχουν ανακαλυφθεί οι λεπτομέρειες αυτών των κανόνων. Ότι, όμως, υπάρχουν οι κανόνες είναι βέ- βαιο, γιατί οι ομιλητές χρησιμοποιούν το γλωσσικό σύστημα όπως πρέπει. Συνεπώς, ο γλωσσολόγος θα πρέπει να ερευνήσει τους κανόνες στις λεπτομέρειές τους, να τους περιγράψει και, στη συνέχεια, αφού διατυπωθεί το θεωρητικό επίπεδο, να περάσει και στην εφαρμογή τους, ο ίδιος ή άλλοι, για να διευκολυνθεί και η διδασκαλία της ελληνικής είτε στους φυσικούς ομιλητές είτε στους αλλοδαπούς που θέλουν να μάθουν ελληνικά». [3] Σύμφωνα με την κα Συμεωνίδη, η ελληνική γλώσσα δεν κινδυνεύει από τίποτε γλωσσικό ή κάτι που να αφορά στους χρήστες. Κινδυνεύει από άλλους παράγοντες, έξω από τη γλώσσα, για παράδειγ- μα από την υπογεννητικότητα. «Μια γλώσσα είναι ζωντανή όταν μιλιέται από ομιλητές. Αν πάψουν να υπάρχουν ομιλητές, αυτόματα δεν υπάρχει και γλώσσα. Υπάρχει ως ιστορικό παρελθόν, δεν υπάρχει ως ζωντανή γλώσσα. Συνεπώς, αν αγαπούμε τη γλώσσα θα πρέπει να φροντίσουμε να υπάρχουν ομιλητές της ελληνικής που θα συνεχίσουν να χρησιμοποιούν αυτή τη γλώσσα». [4] «Χρησιμοποιούμε λιγότερες λέξεις σε σχέση με τα παλιότερα χρόνια;» ρωτήσαμε την κα Συμε- ωνίδη, για να σημειώσει πως «Είναι ένα ψευτοδίλημμα. Μια ιδέα που είναι διάχυτη στον ορίζοντά μας. Από τις έρευνες, όμως, της γλωσσολογίας δεν προκύπτει κάτι τέτοιο», για να εξηγήσει ότι: «Το θέμα της λεξιπενίας δεν είναι τόσο απλό. Επιφανειακά μπορεί να υπάρχει αυτή η άποψη, η οποία δεν φαίνεται στην ουσία να επιβεβαιώνεται στην πράξη, με την έννοια ότι το λεξιλόγιο ποικίλλει, κι αυτό ισχύει για κάθε άτομο, ποικίλλει ανάλογα με τα ενδιαφέροντά μας, με το πώς θέλουμε να περάσουμε τον ελεύθερο χρόνο,

RkJQdWJsaXNoZXIy MTY1MTE=