Μαθαίνουμε στο σπίτι με τη μέθοδο Μοντεσσόρι - Ιδέες και δραστηριότητες

17 δυνατότητα έκφρασης. Ο ενήλικας υιοθετεί τον ρό- λο του καθοδηγητή και υποστηρικτή, επιδεικνύο- ντας πολλή υπομονή και παρατηρητικότητα. Στην περιγραφή της, η μέθοδος αυτή ακούγεται εξαιρετική, τι συμβαίνει, όμως, στην πράξη; Μην ανησυχείτε, θα το αναλύσουμε παρακάτω. ΤΑ ΤΕΣΣΕΡΑ ΣΤΑΔΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ «Η ανάπτυξη είναι μια αλληλουχία γεννήσεων». Το μοντεσσοριανό εκπαιδευτικό πρόγραμμα δο- μείται πάνω σε μια ολιστική οπτική του ανθρώπου που λαμβάνει υπόψη της τα φυσικά, συναισθηματι- κά και διανοητικά χαρακτηριστικά του ατόμου στα διάφορα στάδια της ζωής του, από τη γέννηση έως την ενηλικίωση, περίπου στην ηλικία των 24 ετών. Η Μαρία Μοντεσσόρι ταυτοποίησε τέσσερις βα- σικές περιόδους ή στάδια στην ανάπτυξη του ατό- μου, το καθένα με τις δικές του ιδιαιτερότητες. Αν γνωρίζουμε αυτά τα αναπτυξιακά στάδια, μπορούμε να καταλάβουμε καλύτερα τις ανάγκες του βρέ- φους-παιδιού-εφήβου-νεαρού ενήλικα και να πα- ρέμβουμε με τον πιο αποτελεσματικό τρόπο, ώστε να προωθήσουμε την ανάπτυξη των δυνατοτήτων του. Το παραπάνω διάγραμμα δείχνει τα διάφορα στά- δια και το ηλικιακό εύρος που καλύπτει το καθένα κα- τά προσέγγιση. Η χρήση του τριγώνου για την απεικό- νιση της κάθε φάσης συμβολίζει ότι η κάθε περίοδος περνά από μια φάση ανάπτυξης και μέγιστης έκφρα- σης ανάγκης, η οποία ακολουθείται από μια σταδιακή επιβράδυνση, ώσπου τελικά δίνει τη θέση της στο επό- μενο στάδιο και, άρα, σε διαφορετικές ανάγκες. Ας δούμε τα τέσσερα αυτά στάδια πιο λεπτομερώς. ΣΤΑΔΙΟ 1 – ΗΛΙΚΙΑ 0-6: Ο ΑΦΟΜΟΙΩΤΙΚΟΣ ΝΟΥΣ Πρόκειται για το στάδιο που αντιστοιχεί στη βρε- φική ηλικία και την προοδευτική δημιουργία του ατόμου. Σε αυτό το στάδιο, το μυαλό του παιδιού μοιάζει με σφουγγάρι που απορροφά τα πάντα γύρω του. Το παιδί έχει υψηλή ευαισθησία στο περιεχόμενο. Τα πάντα στο περιβάλλον του διεγείρουν το ενδια­ φέρον και τον ενθουσιασμό του σε τέτοιο βαθμό, που περιοχές του εγκεφάλου του ενεργοποιούνται και το σώμα του μεταμορφώνεται. «Το παιδί μετα- μορφώνεται» γράφει η Μοντεσσόρι. «Οι εμπειρίες δεν αποτυπώνονται απλώς, μα διαμορφώνουν τον εγκέφαλό του» . Το πιο σημαντικό παράδειγμα είναι αυτό της γλώσσας. Το παιδί απλώς χρειάζεται να εκτεθεί στον ήχο μιας γλώσσας, ώστε να μάθει σταδιακά ο εγκέφαλός του τη φωνολογική, γραμ- ματική και συντακτική δομή της και να την αναπα- ραγάγει με ολοένα μεγαλύτερη ακρίβεια. Σε αυτή τη φάση, το παιδί χαρακτηρίζεται από 0 6 12 18 24 ΒΡΕΦΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Δόμηση της ατομικότητας και αφομοιωτικός νους ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΦΗΒΕΙΑ ΝΕΑΡΟΣ ΕΝΗΛΙΚΑΣ Δόμηση της ευφυΐας Δόμηση του κοινωνικού εαυτού Δόμηση της αυτογνωσίας 21 15 9 3 Σωματική και βιολογική ανεξαρτησία Πνευματική ανεξαρτησία Κοινωνική ανεξαρτησία Πνευματική και ηθική ανεξαρτησία ΤΑ ΤΕΣΣΕΡΑ ΣΤΑΔΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ