Ιστορικά ημιτόνια

ΜΑΡΙΑ ΣΠΑΝΟΥ 28 Αρωγοί της προσπάθειας ήταν διάφοροι ευεργέτες και δωρη- τές ή εμπορικοί σύλλογοι, καθώς επίσης μαθητές και φοιτητές που ποικιλοτρόπως βοηθούσαν για να ευοδωθεί η προσπάθεια. Σπουδαίο επίσης ρόλο διαδραμάτιζε το λόγιο στοιχείο και ση- μαντικό μέρος της επιστημονικής και ακαδημαϊκής κοινότητας, που διακαώς επιθυμούσαν την προώθηση του ελληνισμού. Σύμφωνα με τον Ευάγγελο Κωφό, που μελέτησε τα απομνη- μονεύματα του Επισκόπου Κίτρους Νικολάου, ο οποίος το 1878 πρωτοστάτησε στην εξέγερση της Πιερίας, η Αδελφότης είχε καλύψει όλα τα αστικά και ημιαστικά κέντρα της νοτιοδυτικής Μακεδονίας, με «ανάλογη ανάπτυξη του δικτύου των μυημέ- νων» και στις υπόλοιπες ελληνικές επαρχίες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Το καταστατικό της προέβλεπε ότι η δεκαπε- νταμελής διοίκησή της θα προερχόταν αναλογικά από τις υπό- δουλες επαρχίες. Στη διοίκηση της Αδελφότητας, με πρώτο πρόεδρο τον πολιτικό Ιωάννη Μεσσηνέζη, συμμετείχαν δρα- στήρια μέλη, όπως οι πανεπιστημιακοί Νικ. Δαμασκηνός και Νικ. Κωστής, οι δικηγόροι Γ. Αντωνιάδης και Λεων. Πασχάλης, ο δημοσιογράφος Γεώργιος Φιλάρετος, 15 ο λοχαγός Κωνστα- ντίνος Ισχόμαχος και άλλοι, μεταξύ των οποίων και ο Ζαγορια­ νός Θεόδωρος Αφεντούλης, καθηγητής Ιατρικής στο Εθνικό Πανεπιστήμιο. Όλοι τους, συνενωμένοι, κατάφεραν να ευαι- σθητοποιήσουν τους Ευρωπαίους υπέρ του ελληνικού ζητήμα- τος, να εξεγείρουν την αμήχανη και δίβουλη ελληνική ηγεσία, δημιουργώντας τους πρώτους επαναστατικούς πυρήνες, που περίμεναν το σύνθημα της εξέγερσης. Πίσω από τις «κουίντες» της Αδελφότητας συνέχιζε να λειτουργεί η Αδελφική Ενότητα, με πρόεδρο τον Δαμασκηνό, η οποία κινούσε τα νήματα της επίσημης οργάνωσης, καθότι, εκτός από την προετοιμασία των