Ιστορικά ημιτόνια

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΗΜΙΤΟΝΙΑ 33 του μικρού βασιλείου. Περίοπτη θέση κατέχει ο δίφυλλος χάρ- της της Θεσσαλίας και της Ηπείρου του διάσημου χαρτογράφου Χάινριχ Κίπερτ (1818-1899), που είχε εκδοθεί στο Βερολίνο το 1871, αναθεωρήθηκε το 1880 με αναφορές στις ελληνο- τουρκικές συνοριακές προτάσεις του Συνεδρίου του Βερολίνου και επανεκδόθηκε το 1897 με ελαφρώς διαφοροποιημένη συ- νοριακή γραμμή μετά τον ατυχή Ελληνοτουρκικό Πόλεμο του 1897. 21 Κατά την εκπόνηση των χαρτών του κορυφαίου Γερ- μανού γεωγράφου σπουδαίο ρόλο διαδραμάτισε ο Κωνσταντί- νος Παπαρρηγόπουλος, με τον οποίο διατηρούσε αλληλογρα- φία και είχε συμβάλει με τις απόψεις του στην «έκδοση εθνο- γραφικών-εθνοκρατικών χαρτών σύμφωνα με την ελληνική γραμμή για το Ανατολικό Ζήτημα». 22 Σημαντική, επίσης, συμ- βολή, γράφει ο Λιβιεράτος, είχε και ο τοπικός ιστοριοδίφης Μιχαήλ Χρυσοχόος, 23 ο οποίος είχε ασχοληθεί με την τοπική γεωγραφία των «αδελφών χωρών» (έκφραση του ιδίου) Ηπεί- ρου και Θεσσαλίας στο ιστορικό έργο του το 1879 για τις ορο- θετικές αποφάσεις της ενσωμάτωσης της Θεσσαλίας και ειδικά του Πηνειού και του Καλαμά. Η Κεντρική Επιτροπή Εθνικής Άμυνας και Αδελφότητας του παραγγέλλει λοιπόν με δική της δαπάνη την εργασία σύνταξης των χαρτών των περιοχών που διεκδικούσε η Ελλάδα στο Συνέδριο του Βερολίνου και, όπως ο ίδιος σημειώνει: «Κατά τα τελευταία έτη, ότε εμαίνετο ο Ρω- σοτουρκικός πόλεμος και ήτο ανάστατος η ανατολή, από στιγ- μής δε εις στιγμήν περιεμένετο και της Ελληνικής φυλής η συμμετοχή, έλαβον αφορμήν να σχεδιαγραφήσω πολλάς θέσεις αξίας λόγου της Θεσσαλίας, της Ηπείρου και της Μακεδονίας, διελθών διά του πλείστου μέρους των χωρών τούτων. Μετά το πέρας των εργασιών, ας ενήργουν εντολή και δαπάνη της Κε-