Πρώτη έκδοση Νοέμβριος 2025 ΚΕΙΜΕΝΑ – ΕΙΚΟΝΕΣ Γεωργία Ζάχαρη ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΤΥΠΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΔΟΚΙΜΙΩΝ Στέλα Ζουμπουλάκη ΣΕΛΙΔΟΠΟΙΗΣΗ Γιώτα Μπόμπου ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ EΞΩΦYΛΛOY Ρεντουάν Αμζλάν ISBN 978-618-03-4595-7 ΒΟΗΘ. ΚΩΔ. ΜΗΧ/ΣΗΣ 84595 Κ.Ε.Π. 6467 Κ.Π. 22300 © 2025, Εκδόσεις ΜΕΤAΙΧΜΙO και Γεωργία Ζάχαρη και Eyes of Light Eκδόσεις ΜΕΤAΙΧΜΙO Ιπποκράτους 118, 114 72 Αθήνα, τηλ.: 211 3003500 metaixmio.gr • [email protected] Κεντρική διάθεση Ασκληπιού 18, 106 80 Αθήνα, τηλ.: 210 3647433 Bιβλιοπωλεία ΜΕΤAΙΧΜΙO Aσκληπιού 18, 106 80 Aθήνα, τηλ.: 210 3647433 Πολυχώρος, Ιπποκράτους 118, 114 72 Αθήνα, τηλ.: 211 3003580, fax: 211 3003581
Μια αχτίδα φωτός γλιστράει στον τοίχο… Kλικ. Μια γυναίκα χαμογελάει διστακτικά… Kλικ. Τα φθαρμένα πλακάκια, δυο χέρια που σφίγγονται, η πλάτη μιας νοσοκόμας… Kλικ, κλικ, κλικ. Μία από εκείνες τις μέρες στην αίθουσα αναμονής, άρχισα να φωτογραφίζω νοερά. Κάθε φανταστικό «κλικ» με βοηθούσε να αναπνεύσω και να θυμηθώ πως η ζωή συνεχίζει να κινείται. Σύντομα στο παιχνίδι προστέθηκαν και πραγματικές φωτογραφίες –τραβηγμένες έξω από την αίθουσα– και κουβέντες με άλλους ασθενείς, με τους οποίους γελάσαμε και δακρύσαμε μαζί. Αυτή η συλλογή εικόνων μαζί με την ανθρώπινη ζεστασιά εκείνης της περιόδου έγινε η έμπνευση για τη δημιουργία του Eyes of Light. Από την ανάγκη να μετατραπεί μια αρνητική εμπειρία σε κάτι θετικό, που αγγίζει κι άλλους, γεννήθηκε ο φορέας που συγκέντρωσε τις ιστορίες που θα διαβάσετε. Έτσι άρχισε ένα ταξίδι από τη σκιά προς το φως, ξεκινώντας με τη θεραπευτική φωτογραφία. Κάθε εικόνα που μοιράζονταν μαζί μου οι γυναίκες με καρκίνο στα εργαστήρια θεραπευτικής φωτογραφίας φώτιζε κομμάτια της ιστορίας τους: αγωνίες, φόβους, απώλειες, αλλά και στιγμές χαράς, δύναμης και ελπίδας. Από αυτές τις ιστορίες γεννήθηκε η ιδέα ενός κόμικ που με συναίσθημα, χιούμορ και ευαισθησία θα μιλούσε για το βίωμα του καρκίνου σε όσους δεν είχαν ίσως ξανασυναντήσει μια τέτοια αφήγηση. Το φθινόπωρο του 2021, το Eyes of Light προσκάλεσε γυναίκες με εμπειρία καρκίνου από όλη την Ελλάδα να μοιραστούν την ιστορία τους, στο πλαίσιο της δράσης Ένα κόμικ για τις γυναίκες με καρκίνο. Μέσα από τις συνεντεύξεις των είκοσι πέντε γυναικών που επιλέχθηκαν, δημιουργήθηκε στις αρχές του 2022 το πιλοτικό κόμικ με τίτλο Ιστορίες από την αίθουσα αναμονής. Οι ηρωίδες του συναντιούνται σε μια φανταστική αίθουσα αναμονής ογκολογικής κλινικής, περιμένοντας τη σειρά τους για εξέταση ή θεραπεία. Ξεκινούν συνομιλίες στις οποίες ξεδιπλώνονται οι εμπειρίες τους: το πρώτο σοκ της διάγνωσης, οι αλλαγές στο σώμα, η σχέση με τους γιατρούς, η ανάγκη για ελπίδα και επανασύνδεση με τη ζωή. Ανάμεσα στις σελίδες του, το κόμικ έκρυβε μικρά δημιουργικά καλέσματα που προσκαλούσαν τις αναγνώστριες να χρωματίσουν, να γράψουν, να στοχαστούν και να αφήσουν το δικό τους αποτύπωμα. 7
Η πιλοτική έκδοση τυπώθηκε σε εκατό αντίτυπα και διανεμήθηκε δωρεάν σε γυναίκες με καρκίνο και επαγγελματίες υγείας που τις στήριζαν. Η ανταπόκριση ήταν συγκινητική. Το υλικό που είχαμε όμως ήταν τόσο πλούσιο και δυνατό που δεν χωρούσε σε ένα μικρό κόμικ. Έτσι το φθινόπωρο του 2023, γεννήθηκε η ψηφιακή δράση «Ένα webcomic για τις γυναίκες με καρκίνο», με στόχο να φέρουμε αυτές τις ιστορίες σε περισσότερους ανθρώπους στην Ελλάδα. Κάθε εβδομάδα για τρεις μήνες, στην ιστοσελίδα και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης του Eyes of Light, παρουσιάζονταν μικρές ιστορίες κόμικ βασισμένες σε αληθινές αφηγήσεις. Τα δώδεκα αυτοτελή επεισόδια του webcomic φώτιζαν διάφορες πτυχές της εμπειρίας του καρκίνου: από τις ιατρικές, ψυχολογικές και κοινωνικές προκλήσεις, μέχρι ζητήματα άγνωστα ή ταμπού, όπως οι δυσκολίες στον χώρο εργασίας και οι επιπτώσεις στη σεξουαλικότητα. Όπως και στο έντυπο κόμικ, μέσα από εικαστικά καλέσματα, οι αναγνώστες μπορούσαν να εκφραστούν δημιουργικά, να μοιραστούν δικές τους εμπειρίες, σκέψεις και συναισθήματα. Η δράση πλαισιώθηκε από ένα παράλληλο πρόγραμμα, ώστε οι ιστορίες να γίνουν αφορμή για περαιτέρω ενημέρωση και ευαισθητοποίηση. Σε συνεργασία με φορείς και επαγγελματίες υγείας και ψυχικής υγείας με εμπειρία στην υποστήριξη ογκολογικών ασθενών, άρθρα, συνεντεύξεις και live streaming ομιλίες άνοιξαν συζητήσεις γύρω από θέματα που συχνά μένουν στη σκιά. Το κόμικ και το webcomic αποτελούν μέρος του έργου του Eyes of Light – Φορέας Τέχνης στην Υγεία, ενός μη κερδοσκοπικού οργανισμού με έδρα την Αθήνα, που από το 2019 αξιοποιεί τη δύναμη της τέχνης για να ενισχύσει την ευεξία και την ποιότητα ζωής ανθρώπων που αντιμετωπίζουν προκλήσεις υγείας. Ο φορέας σχεδιάζει και υλοποιεί δωρεάν προγράμματα στα οποία η τέχνη γίνεται πηγή αντοχής και νοήματος, χώρος φροντίδας, ελπίδας και σύνδεσης, για άτομα με σοβαρές ασθένειες, όπως ο καρκίνος. Οι δράσεις του περιλαμβάνουν συμμετοχικά έργα που φέρνουν κοντά καλλιτέχνες και ασθενείς, προγράμματα που ενισχύουν την επαφή της κοινότητας με την τέχνη, καθώς και εκθέσεις και καμπάνιες ευαισθητοποίησης που προάγουν την πρόληψη και συμβάλλουν στη 8
μείωση του στίγματος γύρω από την ασθένεια. Παράλληλα ο οργανισμός συμμετέχει σε ερευνητικές πρωτοβουλίες που αναδεικνύουν τον ρόλο της τέχνης στην υγεία και την ψυχική υγεία. Στην καρδιά του Eyes of Light βρίσκεται η Θεραπευτική Φωτογραφία, ένα εργαλείο που μετατρέπει την εικόνα σε γλώσσα και δίνει φωνή σε όσα δεν χωρούν σε λέξεις. Μέσα από αυτήν, οι συμμετέχοντες εκφράζουν ό,τι τους βαραίνει, ενισχύουν ό,τι τους δίνει χαρά και αντικρίζουν τη ζωή με περισσότερη αισιοδοξία. Τα διεθνώς βραβευμένα εργαστήρια έχουν ήδη στηρίξει εκατοντάδες άτομα με καρκίνο και συνεχίζουν να ανοίγουν δρόμους αυτογνωσίας και σύνδεσης για διάφορες ομάδες. Κάθε δράση και κάθε εικόνα που γεννήθηκε μέσα από το Eyes of Light αντηχεί στις σελίδες που κρατάτε σήμερα στα χέρια σας. Το κόμικ δεν μιλάει μόνο για προσωπικές ιστορίες – μιλά για όλους μας: για τη δύναμη να στεκόμαστε μέσα στις δυσκολίες, για τη δημιουργικότητα που γίνεται συντροφιά, για την ελπίδα που επιμένει ακόμα κι όταν όλα μοιάζουν εύθραυστα. Είναι μια υπενθύμιση ότι, όσο διαφορετικές κι αν είναι οι διαδρομές μας, το φως δυναμώνει κάθε φορά που το μοιραζόμαστε. Αν βρίσκεστε κι εσείς στη δική σας «αίθουσα αναμονής», αφήστε αυτές τις σελίδες να σας συντροφεύσουν. Ίσως σας εμπνεύσουν να πιάσετε κι εσείς ένα μολύβι, να γράψετε, να σχεδιάσετε, να πείτε τη δική σας ιστορία. ΔΉΜΗΤΡΑ ΕΡΜΕΊΔΟΥ Eyes of Light – Φορέας Τέχνης στην Υγεία 9
Οι Ιστορίες από την αίθουσα αναμονής βασίστηκαν σε υλικό που προέκυψε από ατομικές συνεντεύξεις με γυναίκες που νόσησαν ή νοσούν ακόμη από κάποια μορφή καρκίνου. Πολλοί και διαφορετικοί οι τρόποι που αντιμετωπίζει την ασθένεια η καθεμία από τις γυναίκες αυτές – και ο καθένας από εμάς. Στις σελίδες αυτού του κόμικ αποτυπώνονται οι φόβοι, οι ελπίδες, η αγωνία, η ανάγκη για επικοινωνία, το κλείσιμο στον εαυτό, η δημιουργία μιας κοινότητας. Και επειδή το σίγουρο είναι πως όταν νοσείς περνάς πολλές ώρες σε μια αίθουσα αναμονής προσθέσαμε και δραστηριότητες που σας παρακινούν να εκφραστείτε κι εσείς δημιουργικά, γράφοντας και ζωγραφίζοντας, παρεμβαίνοντας στο κόμικ και κάνοντάς το δικό σας. ISBN: 978-618-03-4595-7 ΒΟΗΘ. ΚΩΔ. MHX/ΣΗΣ 84595
www.metaixmio.grRkJQdWJsaXNoZXIy MTY1MTE=