Ελευθερία

Ευτυχισμένα παιδικά χρόνια 33 στο σπίτι μας στο Τεμπλίν. Αργότερα ο πατέρας μου έλεγε ξανά και ξανά πως είχε δει τότε συρμάτινους φράχτες στα δάση γύρω από το Βερολίνο, προφανώς προάγγελους των καθοριστικών εξελίξεων που θα ακολουθούσαν· είχε λοιπόν την υποψία πως κάτι κακό θα συνέβαινε. Την Πέμπτη ή την Παρασκευή πριν από την ανέγερση του Τείχους ο πατέρας μου είχε μια δουλειά στο Βερολίνο και με πήρε μαζί του, με το αυτοκίνητο. Με άφησε με τη μητέρα του, τη Βερολινέζα γιαγιά μου· το διαμέρισμά της στην οδό Ρέτζμπαχερ βεγκ του Πάνκοου ήταν σε ένα κτίριο της δεκαετίας του 1930. Τη μέρα εκείνη περπατήσαμε μαζί προς τη Βόλανκστράσε, στον γαλλικό τομέα της πόλης, για να πάρει τσιγάρα· ήταν μανιώδης καπνίστρια, όπως και ο πατέρας μου. Θυμάμαι έντονα πώς με κρατούσε σφιχτά από το χέρι και με τραβούσε συνέχεια να προχωρήσω πιο γρήγορα απ’ όσο μου επέτρεπε η ηλικία μου· ήμουν επτά ετών. Στο μαγαζί υπήρχε νευρικότητα, η γιαγιά μου μιλούσε κοφτά. Βιαζόταν να φύγουμε, καθώς ήταν απαγορευμένο να αγοράζει τσιγάρα στο Δυτικό Βερολίνο και να τα παίρνει πίσω στο Ανατολικό. Τότε ακό- μη δεν ήξερα πως θα περνούσε πολύς καιρός μέχρι να μπορέσω να πάω ξανά στο Δυτικό Βερολίνο. Το βράδυ επιστρέψαμε με τον πατέρα μου στο Τεμπλίν. Στις 13 Αυγούστου, Κυριακή, άρχισε η κατασκευή του Τείχους στο κέντρο του Βερολίνου. Ο πατέρας μου λειτούργησε κανονικά, ήμουν εκεί, δεν θα το ξεχάσω ποτέ. Τρόμος και φρίκη επικρατούσε παντού, οι άνθρωποι έκλαιγαν. Η μητέρα μου, σε απόγνωση, δεν ήξερε πότε θα μπορούσε να ξαναδεί τη μητέρα και την αδελφή της στο Αμβούργο, για τον πατέρα μου το πλήγμα ήταν συντριπτικό· βρέθηκε ξαφνικά αποκλεισμένος από ένα κομμάτι της γενέτειράς του. Αυτό που συνέβη ξεπερνούσε τη φαντασία του. Ένα τείχος έκοψε τη γενέτειρά του στα δύο. Και όχι μόνο αυτή, αλλά ολόκληρη τη χώρα. Μολονότι τα δύο γερμανικά κράτη υπήρχαν ήδη από το 1949, η ζωή της οικογένειάς μου, όπως και εκατομμυρίων άλλων ανθρώπων, θα άλλαζε ριζικά μόλις το 1961, με την ανέγερση του Τείχους. Βρεθή- καμε ξαφνικά δέσμιοι μιας απόλυτης ανημπόριας. Θυμάμαι, για παρά- δειγμα, τις μέρες της καταστροφικής πλημμύρας στο Αμβούργο λίγους