Big Bang 1970-1973: Η άνθηση του πολιτισμού στα χρόνια της δικτατορίας

ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ: ΓΟΝΙΜΗ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ Οκτώβριος 1968: Ο ουρανός στο Μιλάνο είναι γκρίζος και το κρύο υγρό και τσουχτερό. Ο Διονύσης Σαββόπουλος, με τη γυναίκα του την Άσπα, μένει εκεί από τον Ιούνιο. Η άφιξή του υπήρξε επεισοδιακή: «Από το Παρίσι πήγαμε στο Μιλάνο, την προηγουμένη της αντιδιαδήλωσης του Ντε Γκολ. Τον Μάιο του ‘68 είχαν κοπεί οι συγκοινωνίες, απεργούσαν ως και οι τελωνοφύλακες. Λοιπόν, κινηθήκαμε με οτοστόπ με διάφορα φορτηγά, μα κάθε τρεις και λίγο η Άσπα ήθελε να σταματήσουμε για να κάνει εμετό. Ο άνθρωπος μας περίμενε, την επόμενη φορά όμως ντρεπόμουνα, τον χαιρετούσα και άντε πάλι από την αρχή να προσπαθείς να βρεις φορτηγά. Φοβηθήκαμε εγκυμοσύνη. Ταλαιπωρημένοι φτάσαμε κάποια στιγμή στο Μιλάνο. Ήταν όντως εγκυμοσύνη».1 Τα πράγματα έχουν σφίξει. Κάποιες αχνές ελπίδες για ηχογράφηση ενός δίσκου στην Ιταλία διαψεύδονται. Το άγνωστο έχει χάσει πια τη γοητεία του, φαντάζει σκληρό και απειλητικό. Ο εικοσιπεντάχρονος Διονύσης Σαββόπουλος, μελλοντικός πατέρας, δίχως δουλειά και επαγγελματική προοπτική, αντιμετωπίζει ένα αδιανόητο ως τότε ενδεχόμενο: να επιστρέψει στην Ελλάδα. «Δεν θα μπορούσαμε όμως να ζήσουμε στο Μιλάνο με μωρό. Χωρίς τα στοιχειώδη. Χωρίς στέγη, μόνο με κάτι ελπίδες φλου αρτιστίκ για καριέρα στην Ευρώπη. Αποφάσισα να γυρίσω στην Ελλάδα. Στο κάτω κάτω, εκεί ήταν οι οικογένειές μας, οι γνωστοί μας, δεν θα ήμασταν μόνοι. Παραμέρισα τους φόβους ότι μπορεί και να με συλλάβουνε εκεί. Έπρεπε, όπως λέγαν οι παλιοί, να αναλάβω τις ευθύνες μου. […] Οκτώβρης ήτανε. Δέκα μήνες αφότου είχα φύγει, επέστρεφα πάλι στην Αθήνα».2 Κατά τρόπο ανέλπιστο, η επιστροφή του θα αποδειχτεί μια νέα αρχή. Και μάλιστα θριαμβευτική. 1 Σαββόπουλος (2009). 2 Σαββόπουλος (2025), 150. * Φαληρέας (2011), 337.  * Συνέντευξη στη Γυναίκα (1975).

RkJQdWJsaXNoZXIy MTY1MTE=