Από τον Όθωνα στον Χαρίλαο Τρικούπη

Ο ΚΌΣΜΟΣ ΤΗΝ ΕΙΚΟΣΑΕΤΊΑ 1860-1880 47 Την ίδια εποχή, τα γαλλικά στρατεύματα πολεμούσαν τους Ζουλού, και σε μια μάχη σκοτώθηκε ο μοναχογιός του Ναπολέο­ ντα Γ΄ (1879). Στη δυτική Αφρική, οι Ευρωπαίοι είχαν ήδη ξε- κινήσει τον διαμελισμό των εδαφών σε εμπορικές αποικίες. Οι Βρετανοί κυριάρχησαν στην περιοχή της σύγχρονης Νιγηρίας, οι Γάλλοι στη Δαχομέη (σημερινό Μπενίν) και οι Γερμανοί στο Καμερούν. Στις αφρικανικές ακτές της Μεσογείου, η Τύνιδα τυ- πικά ανήκε στην Οθωμανική αυτοκρατορία, αλλά οικονομικά εξαρτώνταν από τους Ευρωπαίους τραπεζίτες (το ίδιο ίσχυε και για την Αίγυπτο). Οι Ιταλοί ήταν οι «παραδοσιακοί» διεκδικητές της πόλης από την εποχή της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, αλλά τελικά την κατέκτησαν οι Γάλλοι. Στην αρχαία χώρα του Νείλου, η δεκαετία του 1860 ήταν η περίοδος της μεγάλης οικονομικής ανάπτυξης. Οι εργασίες για τη διάνοιξη της Διώρυγας του Σουέζ στάθηκαν η αιτία για τη δημιουργία ισχυρής ελληνικής παροικίας στην Αλεξάνδρεια, αποτελούμενης από επιστήμονες, μηχανικούς, εμπόρους και εργάτες. Μάλιστα, ο αμερικανικός εμφύλιος πόλεμος επηρέασε θετικά τη βαμβακοπαραγωγή της Αιγύπτου, όπου οι Έλληνες είχαν τα ηνία των επιχειρηματικών και των εμπορικών δραστη- ριοτήτων (όπως οι οικογένειες Τοσίτσα, Στουρνάρα, Αβέρωφ κ.ά.). Η αιγυπτιακή οικονομία εκτοξεύτηκε, αλλά η ευημερία αυτή δεν κράτησε για πολύ. Η κυβέρνηση ξεκίνησε την υλοποίη­ ση ενός φαραωνικού σχεδίου εκσυγχρονισμού της χώρας (σι- δηροδρομικό δίκτυο, πληθώρα αρδευτικών έργων, ολοκλήρωση της Διώρυγας του Σουέζ κ.ά.). Συνεπώς, τα κρατικά έξοδα υπερ- κέρασαν τα έσοδα και η χώρα κατέφυγε στον υπερδανεισμό από τις ευρωπαϊκές τράπεζες. Το οικονομικό χάος ήταν αναπόφευκτο, ειδικά μετά τη λήξη του αμερικανικού εμφυλίου και την είσοδο των Ινδιών στην παγκόσμια αγορά βάμβακος. Έτσι, το 44% του