JULIAN BARNES 16 Οπότε προκύπτει ένα ακόμα ερώτημα: Τι θα συνέβαινε αν υπήρχε τρόπος να προκαλέσουμε ΙΑΜ χωρίς να χρειαστεί ο ασθενής –εσύ, εγώ– να υποστεί ένα καταστροφικό εγκεφαλικό επεισόδιο; Άλλωστε οι άνθρωποι εκτελούν επεμβάσεις τρυπανισμού ήδη από τη νεολιθική εποχή – ανοίγοντας οπές ο ένας στο κρανίο του άλλου για να απελευθερώσουν δαίμονες, κακά πνεύματα και τρέλα, για να μειώσουν την πίεση στον εγκέφαλο, για να ανακουφίσουν την επιληψία και άλλες ψυχικές διαταραχές. Στη βορειοευρωπαϊκή ζωγραφική των αρχών του δέκατου έκτου αιώνα ένα δημοφιλές, αν και δευτερεύον θέμα είχε τον τίτλο «Η εξαγωγή της πέτρας της τρέλας». Στο πιο γνωστό παράδειγμα, ένα έργο του Ιερώνυμου Μπος, ένας στρουμπουλός ηλικιωμένος χωρικός γέρνει πίσω σ’ έναν ξύλινο θρόνο ενώ ένας χειρουργός, φορώντας τσίγκινο χωνί στο κεφάλι, σκαλίζει το μέτωπο του ασθενούς του. (Αν και το χωνί προφανώς υποδηλώνει ότι ο χειρουργός είναι τσαρλατάνος.) Τι θα συνέβαινε λοιπόν αν ήταν δυνατόν να ανοιχτεί με ακρίβεια μια μικρή οπή στο κρανίο, προκαλώντας απειροελάχιστη ζημιά, με σκοπό την καθολική απελευθέρωση των αναμνήσεών μας; Ομολογουμένως είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς έναν νευροχειρουργό να συναινεί σε μια τέτοια επέμβαση ή να πείθεται για τα κοινωνικά της οφέλη (τα «Θέλω να θυμάμαι καλύτερα τη μητέρα μου» ή «Θα με βοηθούσε πολύ στη συγγραφή της αυτοβιογραφίας μου» δεν είναι και τόσο πειστικά επιχειρήματα). Υπάρχει επίσης μια μακρά –αν και συνήθως ασήμαντη– ιστορία αυτοτρυ-
RkJQdWJsaXNoZXIy MTY1MTE=