Μαυροκορδάτος και Τρικούπης, Βενιζέλος και Καραμανλής: Οι αρχιτέκτονες του πολιτεύματος

32 ΟΙ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΕΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑΤΟΣ θηκαν όρθιοι, σε προσοχή, τόσο επίσημη νιώσανε την ώρα ετούτη. Και αφού ο Πρόεδρος έβαλε πρώτος την υπογραφή του, κάλεσε όλους να προσέλθουν και να υπογράψουν κατά την τάξη των κληρωμένων τάξεων, δηλαδή πρώτα οι της Ανατολικής Ελλάδος, δεύτεροι οι Νησιώτες, τρίτοι οι της Δυτικής Ελλάδος και τελευταίοι οι Μοραΐτες. Σκά- λιζαν με κόπο οι περισσότεροι το όνομά τους πάνω στο χαρτί, σκυμμένοι απάνω στο τραπέζι, κρατώντας με δυ- σκολία το φτερό στα ροζιασμένα δάχτυλα, και σε πολλές μεριές απόμενε το χαρτί λεκιασμένο από τα δάκρυα που κυλούσαν […]. Να που η γραφή του επιφανούς εκπροσώπου της γενιάς του ’30 έχει τη δύναμη ρεπορτάζ εφημερίδας. Αν συνέχιζε, θα συμπλήρωνε το ιδρυτικό ως άνω κεί- μενο του νεοελληνικού κράτους με ένα δεύτερο, εξίσου εμβληματικό: τη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας, που η ίδια Εθνοσυνέλευση ενέκρινε δεκαπέντε μέρες αργό- τερα. Συντάκτης και αυτής ήταν ο τριαντάχρονος Αλέ- ξανδρος Μαυροκορδάτος. Τον συνέδραμαν τότε δύο ακόμα δυτικοσπουδαγμένοι διανοούμενοι: ο κατά έναν χρόνο πρεσβύτερός του Θεόδωρος Νέγρης (1790-1824) και ο μόλις δεκαεννιάχρονος νομικός Αναστάσιος Πο- λυζωίδης (1802-1873), η συμβολή του οποίου στη σύ- νταξη ειδικά της Διακήρυξης ήταν, όπως φαίνεται, αποφασιστική. Ποια ήταν η πεμπτουσία του υπέροχου αυτού κειμένου, του σπουδαιότερου για μένα της νεό­ τερης ιστορίας μας;