Αιχμές - Τεύχος #6

ΑΙΧΜΕΣ | 39 Τ α αστυνομικά μυθιστορήματα κατατάσσονταν για πολλά χρόνια στην παραλογοτεχνία. Διεθνώς αλλά και στην Ελλάδα, όπου τη δεκαετία του ’70 τααστυνομικάπωλούνταν σταπερίπτερα. ΒΙΠΕΡ. Βιβλία περιπτέρου. Για να διαφοροποιούνται από τα άλλα βιβλία. Τα κανονικά. Τουβιβλιοπωλείου. Τα τελευταία χρόνιαόμως οι συγ­ γραφείς τωναστυνομικώνμυθιστορημάτων έχουνκαταφέρει ναγυρίσουν το παιχνίδι. Διεθνώς. Αλλά και στην Ελλάδα. Πλέον ο συγγραφέας του αστυνομικού δεν υστερεί σε λογοτεχνικότητα, σε εκφραστικά μέσα, σε ιδέες. Αντιθέτως, οι συγγραφείς μας με ταβιβλία τους έχουν αποδείξει ότι προκειμένουτοαποτέλεσμαναείναι τεκμηριωμένοαπαιτούνται ειςβάθος έρευνα, στενήεπικοινωνίαμε εγκληματολόγους και ανθρώπους τηςαστυ­ νομίας,ώρεςσχεδιασμούώστεηυπόθεσηναδέσει,χωρίςκενά,και,φυσικά, μελέτη τηςψυχοσύνθεσης των ανθρώπων, θυτών και θυμάτων. Ακόμαμία παράμετρος που αξίζει να τονιστεί είναι ότι πλέον όταν μιλάμε για αστυ­ νομικό μυθιστόρημα μιλάμε για ένα βαθιά κοινωνικό μυθιστόρημα, που σκοπός του δεν είναι μόνο ναβρεθεί οδολο­ φόνοςήναπροκαλέσει ρίγη με τις ωμές περι­ γραφές των εγκλημά­ των, αλλά και να κάνει αιχμηρά σχόλια για τις τρέχουσες συνθήκες. Στις εκδό­ σεις Μεταίχμιο είμαστε περή­ φανοι για τοπόσαδιαφορετικά είδη σύγχρονου αστυνομικού έχουμε εκδώσει στα 30 χρόνια μας. Από το αστικό νουάρ, το καθαρόαιμοwhodunnit, το ψυχολογικό θρίλερ ως το ιστορικό αστυνομικό και το neo- noir, οι συγγραφείς μας όλα αυτά τα χρόνια κρατάνε ψηλά τον πήχη και μας εθίζουν όλο και σε πιο περίτεχνες ιστορίες. Ποιουςναπρωτοαναφέρουμε; Τη ΜαρλέναΠολιτοπούλου , τον Αντώνη Γκόλτσο , τον Γρηγόρη Αζαριάδη , τη Χρύσα Σπυροπούλου , την Τατιάνα Αβέρωφ , τον Μάρκο Κρητικό , τον Δημήτρη Σίμο , τον Τάσο Παπαναστασίου , τον Χρήστο Γιαννάκενα ή την πρόσφατα βραβευμένη μετοΕιδικόΚρατικόΒραβείο ΧίλνταΠαπαδημητρίου ; Τουςευχαριστούμε όλους και όλες! Νάντη Σακκά, Υπεύθυνη έκδοσης αστυνομικής λογοτεχνίας Πλέον όταν μιλάμε για αστυνομικό μυθιστόρημα μιλάμε για ένα βαθιά κοινωνικό μυθιστόρημα, που κάνει αιχμηρά σχόλια για τις τρέχουσες συνθήκες. Η Μεσόγειοςήταναπότηναρχαιότηταένασταυροδρόμι πολιτισμών. Λαοί από τρεις ηπείρους, με παράλληλες ιστορικές διαδρομές, βρήκαν έναν κοινό τόπο δράσης, δεκτικό στην ανταλλαγή ιδεών και την αφομοίωση διαφορετικών ηθών και εθίμων, ώστε να μπο­ ρούμε σήμερα ναμιλάμε γιαμια κοινήμεσογειακή κουλτούραπου επηρέασε την τέχνη σε όλες τις εκφάνσεις της. Στην αστυνομική λογοτε­ χνία των χωρών της Μεσογείου, αν και ανιχνεύουμε σοβαρές διαφορές ως προς το ύφος της αφήγησης, εντοπίζουμε θεματικές και ιδιοσυγκρα­ σιακές ομοιότητες που απορρέουν, αφενός, από το κοινό ιστορικό, πολι­ τικό και κοινωνιολογικό πλαίσιο και, αφετέρου, από τους άρρηκτους δεσμούς των πρωταγωνιστών με τον τόπο στον οποίο διαδραματίζονται οι ιστορίες. Βασικό στοιχείο του μεσογειακού νουάρ που του προσδίδει στοιχεία επίκαιρου κοινωνικού μυθιστορήματος είναι ότι το έγκλημα και η εξιχνίασή του δεν βρίσκονται στο πρώτο πλάνο της αφήγησης. Ο συγ­ γραφέας, προσβλέποντας σε μια ολιστική θεώρηση της εγκληματικότη­ τας, έχει ως βασικόμέλημα να καταδείξει με ρεαλι­ σμόκαικριτικόπνεύματις κοινωνικές και πολιτικές παθογένειεςπουτηνυπο­ θάλπουν (εθνοτικές διαφορές, φτωχο­ ποίηση, μεταναστευτικό, κρατική διαφθορά,ακραίεςπολιτικέςθέσειςκ.ά.). Ένας από τους πρωτεργάτες και πιο επιδραστικούς συγγραφείς του μεσο­ γειακού νουάρήτανοαριστερός διανο­ ούμενος Manuel Vázquez Montalbán (1939-2003) . Ο «Μανόλο των Καταλα­ νών» γνώρισε παγκόσμια καταξίωση για ταβιβλία τουμε πρωταγωνιστή τον γαστρονόμο-ντετέκτιβ (!) ΠέπεΚαρβά­ λιο, έναν από τους πιο σύνθετους και απαιτητικούς ήρωες της αστυνομικής λογοτεχνίας. Η σειρά διαδραματίζεται στη Βαρκελώνη, γενέτειρα του συγγραφέα, ο οποίος με αφορμήτιςπεριπέτειες του ιδιόρρυθμουντετέκτιβκατα­ γράφει με κριτική ματιά ένα ευρύ κοινωνικοπολιτικό, ιστορικό και πολιτισμικό χρονικό των τελευταίων τριάντα ετών του 20ού αιώνα. Οι εκδόσειςΜεταίχμιο επανεκδίδουν τις περιπέτειες του θρυλικού Πέπε Καρβάλιο και παράλληλα μας συστήνουν βραβευμένους συγγρα­ φείς, όπως τον Carlos Zanón , διευθυντή του σπουδαίου φεστιβάλ αστυ­ νομικήςλογοτεχνίαςΒCNegra, και την AliciaGiménezBartlett , δημιουργό της διάσημης επιθεωρήτριας Πέτρα Ντελικάδο, οι οποίοι συνεχίζουν με μεγάλη επιτυχία την καταλανική παράδοση στο μεσογειακό νουάρ. Μάρκος Κρητικός, συγγραφέας Βασικό στοιχείο του μεσογειακού νουάρ που του προσδίδει στοιχεία επίκαιρου κοινωνικού μυθιστορήματος είναι ότι το έγκλημα και η εξιχνίασή του δεν βρίσκονται στο πρώτο πλάνο της αφήγησης. Τομεσογειακόνουάρ Ηελληνικήαστυνομικήλογοτεχνία